استفاده از هنر در تربیت

گزینش واسطه توسط مربی برای انتقال پیام مورد نظر یا ایجاد تربیت خاص، باید به گونه ای باشد که آن واسطه بتواند انتظارات تربیتی را برآورده سازد. برای مثال: اگر قرار است مربی تمرکز و دقت بچه ها را زیاد کند خوب است از نقاشی استفاده کند. اما اگر قرار است کار گروهی را در آنان تقویت کند بهتر است به سراغ نمایش (تئاتر) یا سرود برود. هنگام استفاده از هنر در کارهای پرورشی مربی باید از خود بپرسد که فایده و حاصل تربیتی و آموزشی آن هنر برای دانش آموزان چیست؟ به این ترتیب او باید کارایی ها و کارکردهای تربیتی هنرها را بررسی کند و هنگام عمل آنان را مدنظر قرار دهد. برای مثال باید معلوم شود (هنر نقاشی) در هر مرحله ی سنی عهده دار کدام یک از موضوعات و مسائل تربیتی می تواند باشد.بدیهی است که شناخت این کارکردها برای رسیدن مربی به هدف های تربیتی است نه بیان مستقیم آنان برای مخاطبان.

حفظ مجموعیت و همراهی هنرها ( ادبیات - ورزش ) و دیگر واسطه هایی که برای تربیت دانش آموزان از آنان بهره گرفته می شود، از مهم ترین نکات اجرایی کار است. این مجموعیت باید در عمل نشان داده شود. اگر هنر یا ادبیات بتواند برای ترغیب نوجوانان به ورزش نقش داشته باشد خود به خود بین آنان ارتباطی لایق ایجاد می کند و همین حرکت موجب هماهنگی و همراهی آنان می شود. این محبوبیت در بسیاری از آداب، عادات، بازی ها، مراسم و به طور کلی در فرهنگ گذشته ما وجود داشته و شایسته است که هم اکنون نیز مورد توجه مربیان پروشی قرار گیرد. نوجوانان باید ضمن آموزش و تمرین عملی با کاربردها و کارآیی های هریک از این واسطه ها آشنا شوند و برای هریک از این کارآیی ها نیز مصادیق روشنی در زندگی آینده خویش پیدا کنند.فعالیت های هنری به دلیل جذابیت های خاصی که دارند می توانند با تمام وجود کودک یا نوجوان آمیخته شوند و بسیار تاثیرگذار باشند. به همین جهت فعالیت های هنری در مدارس نباید به عنوان یک درس خاص، بلکه به عنوان فعالیت هایی اساسی در مجموع نظام پرورشی مدرسه مورد توجه قرار بگیرند. تنها در این صورت است که این فعالیت می تواند ثمربخش باشد و ارزش تربیتی داشته و منجر به پرورش افرادی خلاق، مبتکر و نوآور شود. بدین منظور به نکته های اجرایی زیر توصیه می کنیم. به این امید که در بهبود کیفی فعالیت های هنری مدارس موثر باشد.

دوره دبستان بهترین دوران استفاده از هنر است

دوره دبستان بهترین دوران برای استفاده از فعالیت های هنری در امر تربیت است. زیرا دانش آموز پیش از هر زمان دیگر برای رشد هنری آمادگی دارد. در این دوره کودک روح هنری و دید هنری بسیار خوبی دارد. گرچه از قدرت اجرایی و تکنیکی هنر برخوردار نیست. اگر این کار را از دوره راهنمایی شروع کنیم هنر تکنیکی می شود ولی روح هنری در دانش آموزان شکل نمی گیرد. البته این بدان معنا نیست که در مقطع راهنمایی و دبیرستان نباید از این واسطه ها در کار تربیت استفاده کرد بلکه پیشنهاد اصلی این است که بهره گیری از هنر از دوره دبستان آغاز شود و در مقاطع بعدی نیز متناسب با شرایط سنی دانش آموزان ادامه یابد .

صاحبنظران و انديشمندان در موقعيتها و شرايط متفاوت تعاريف متفاوت از هنر ارائه داده اند با تغيير فلسفة اجتماعی ادراکات متفاوتی از هنر در جامعه شکل می گيرد. هنوز تعريف جامع ، کامل و هماهنگ با تغييرات و تحولات جوامع انسانی از هنر وجود ندارد. تعاريف هنر در شرايط زمانی متفاوت و يا ديدگاههای مختلف(به نقل از محمد پور ،1382 ،ص16-17) عبارتند از:

آيت ا... سيد علی خامنه ای:

هر انديشه ای که در قالب هنر نگنجد ماندگار نيست.

شيلر: هنر دعوتی است به سوی سعادت.

اسکاروايلد: هنر کليد فهم زندگی است.

ويل دورانت: از آنجا که طبيعت توقف می کند، هنر آغاز می شود.

نيما يوشيج:آنچه در هنر اساس زيبايی است، راستی ودرستی است.

ارسطو : هنر تقليدی از طبيعت است.

هگل :هنر تجلی روح کامل است.

:هنر تجلی احساس و انديشه هنرمند است.

:هنر کوششی برای ايجاد زيباييست.

:هنر بيان احساسات و عواطف درونی هنرمند است.

تولستوی: هنر انتقال تجربه شخصی هنرمند وسرايت دادن اين احساس به ديگران است.

مگاستا: هنر پديده ای است اجتماعی و هيچ جامعه ای و لو ابتدايی ترين قبايل، ازهنر غافل نمانده است.

هانری برگسون: هنر صرفاً مشاهده مستقيم تر واقعيت است.

مولی ناگی: هنر ابزار تيز کنندة حواس است و چشم ها، مغز واحساسات را تيز می کند.

زبان هنر، اصيل ترين، خالصترين و رساترين زبانهاست که به کمک آن می توان افراد جامعه را بسوی پيشرفت و تعالی سوق داد. هنر به زندگی تحرک می بخشد و عاملی برای رشد تفکر و ايجاد فلسفة خاصی برای زندگی می شود و در جنبه های مختلف اجتماعی ارزشمند واقع شده و ابعاد معنوی وجود انسان را تقويت می کند.

گروهی از زبان هنری برای توسعه آموزش و پرورش، تعدادی نيز برای توسعه اقتصادی، سياسی و اجتماعی و مذهبی... استفاده می نما يند.

ارائه ی امور پرورشی به مخاطبین می بایست جذاب باشند منشأ این جذابیت بعد زیبایی شناختی ارائه ی آنهاست،لازمة توسعه فعاليتهای امور تربيتی از طريق هنر، افزايش مهارت مخاطبين در برقراری ارتباط و ادراک بصری می باشد.

هنر در ايجاد و پايه ريزی سنتهای فرهنگی حائز اهميت است و کودکانی که تجارب خلاقة هنری دارند، آن را بهتر درک می کنند و برای آن ارزش بيشتری قائل هستند. براستی چنين است؛ زيرا ذوق و خلاقيت هنری برای آنان معنی دارتر خواهد بود. ضروریست همه ی مربیان تربیتی و معلمان و دانش آموزان کارگاههای عملی هنری را با موفقیت به پایان برسانند تا به درک هنری و ارتباط تصویری دست یابند و همچنین یادگیری الفبا ی زبان هنر و ادراک هنری لازمه ی توسعه ی هر فعالیتی بوسیله زبان هنر، می باشند. چنانچه ما بتوانيم افراد متخصص برای آموزش درس هنر تربيت کنيم خواهیم توانست هم وطننان هنرمند، با ادراک هنری بالا تربيت کنيم برای شکل گيری شخصيت هنری در دانش آموزان می بايست از دوران کودکی مربی آگاه و که دارای ادراک هنری صحيح از فعاليتهای هنری کودکان می باشند مسؤو ليت تربيت آنها را بعهده گِيرند تا با بازخوردهای درست موجبات پرورش استعداد هنری آنها را فراهم نمايند. مربیان تربیتی به عنوان پرچم داران تربیت و اصلاح جامعه باید از هنربه عنوان ابزاری کارآمد در بهبود فعالیت های تربیتی و فرهنگ جامعه استفاده نمایند و از طریق هنر، علوه بر ارشاد دانش آموزان، جامعه را از گزند تهاجم فرهنگی برهانند و به سوی تعالی و رشد سوق دهند. هنر به عنوان مؤثر ترین ابزار در پرورش روح و روان دانش آموزان نقش کلیدی دارد که مربیان نباید از این ابزار غافل بمانند.(کریمی.1387.ص7)

موضوعات مرتبط: فرهنگی- هنری ، اجتماعی

برچسبها: هنر , شادی , مدرسه , خانواده , دانش آموز

۷ روش برای کسب احترام...